Wat doe je als iemand plotseling onwel wordt of direct hulp nodig heeft?
Hoewel veel mensen in theorie weten dat snel handelen belangrijk is, blijkt in de praktijk dat onzekerheid, beperkte kennis of een gebrek aan ervaring, vaak een drempel vormen om daadwerkelijk in actie te komen. Om deze drempels te verlagen, ontwikkelden Het Oranje Kruis EHBO Simplified: een laagdrempelige aanpak om mensen op een praktische en toegankelijke manier basisvaardigheden voor eerste hulp aan te leren.
Fotografie: Christian Kamminga
Om te onderzoeken hoe deze aanpak wordt ervaren, is EHBO Simplified tijdens de Zwarte Cross getest. Dankzij de samenwerking met Innofest, dat festivals inzet als proeftuin voor innovaties, konden de leermodules worden beproefd in een realistische omgeving waarin uiteenlopende doelgroepen samenkomen. Docenten Verpleegkunde van de Academie voor Welzijn, Educatie en Gezondheid, onderzoekers van Centre of Expertise Perspectief in Gezondheid en medewerkers van Het Oranje Kruis begeleidden het onderzoek. Zo leverde de test niet alleen inzicht op in de ervaringen van deelnemers en de potentie van deze vernieuwende vorm van eerstehulponderwijs, maar liet deze ook concreet zien hoe onderwijs, onderzoek en beroepspraktijk samenkomen binnen praktijkgericht onderzoek.
Over het onderzoek
In totaal namen 174 volwassenen deel aan het onderzoek. Zij volgden praktijkgerichte microlearnings over reanimatie, verslikking en de stabiele zijligging. Met vragenlijsten vóór en na deelname onderzochten we veranderingen in kennis, ervaring, handelingsvertrouwen en de intentie om te handelen in een noodsituatie. Daarnaast vroegen we deelnemers naar hun waardering van de microlearnings en hun ervaringen via open evaluatievragen.
Daarbij stonden vragen centraal als: Waarom volgen mensen geen EHBO-cursus? Hoeveel kennis hebben zij vooraf over veelvoorkomende noodsituaties? En voelen zij zich na het volgen van een korte microlearning beter voorbereid om eerste hulp te verlenen?
Onze bevindingen
De interventie bereikte een brede groep festivalbezoekers. Van de 174 deelnemers had ruim een kwart nog nooit een EHBO-, BHV- of reanimatiecursus gevolgd. Daarnaast gaf bijna één op de vijf aan dat de laatste EHBO-scholing meer dan vijf jaar geleden was. Veelgenoemde redenen om geen cursus te volgen waren tijdgebrek, kosten en onbekendheid met het cursusaanbod.
De resultaten laten zien dat de microlearnings een positief effect hadden. Deelnemers gaven na afloop aan beter te weten hoe zij moeten handelen in een noodsituatie. Ook namen hun vertrouwen om hulp te verlenen en hun bereidheid om daadwerkelijk in actie te komen toe. De korte, praktijkgerichte aanpak werd bovendien zeer positief beoordeeld vanwege de duidelijke uitleg, directe toepasbaarheid en de mogelijkheid om vaardigheden zelf te oefenen.
Deelnemer aan het onderzoek:
“Je hoeft niet alles te weten om toch iets te kunnen doen.”
Wat betekent dit voor de praktijk?
De resultaten laten zien dat EHBO Simplified een laagdrempelige en effectieve manier is om kennis van eerste hulp te versterken en het vertrouwen te vergroten om daadwerkelijk te handelen in een noodsituatie. De festivalsetting bleek bovendien een effectieve omgeving om mensen te bereiken die normaal gesproken niet snel deelnemen aan een EHBO-cursus. Daarmee biedt de aanpak kansen voor toepassing in andere maatschappelijke contexten, zoals scholen, sportverenigingen, bedrijven en buurthuizen.
De uitkomsten bieden daarnaast aanknopingspunten voor de verdere ontwikkeling van EHBO Simplified. Daarbij kan worden onderzocht hoe de interventie verder kan worden gestandaardiseerd, met behoud van het laagdrempelige en praktische karakter. Onderwerpen waarop deelnemers minder voorkennis laten zien, zoals verslikking en flauwvallen, verdienen daarbij extra aandacht. Vervolgonderzoek kan inzicht geven in de mate waarin veranderingen in kennis, vertrouwen en handelingsbereidheid behouden blijven en of deelnemers zich ook op langere termijn beter toegerust voelen om in een noodsituatie eerste hulp te verlenen.
Materialen
Meer inzichten uit het onderzoek vind je hier:
