Geschreven door Melissa en Fleur, studenten Verpleegkunde aan Avans Hogeschool in Breda
Voor veel kinderen is het niet altijd gemakkelijk om onder woorden te brengen hoe het echt met hen gaat. Zeker wanneer het gaat over gevoelens, vriendschappen of dingen waar zij zich zorgen om maken. Associatiekaarten kunnen helpen om deze gesprekken op een laagdrempelige manier op gang te brengen.
Maar welke afbeeldingen spreken kinderen (8-12 jaar) het meest aan: realistische foto’s of tekeningen ? Tijdens ons praktijkgericht onderzoek gingen wij op zoek naar het antwoord op deze vraag.
In deze blog lees je waarom associatiekaarten waardevol kunnen zijn in gesprekken met kinderen, welke kaartenset door kinderen als meest bruikbaar werd ervaren en hoe deze kaarten kunnen bijdragen aan het bespreken van positieve gezondheid.
Waarom associatiekaarten gebruiken?
Positieve Gezondheid kijkt verder dan alleen ziek zijn of niet ziek zijn. Het gaat ook over gevoelens, meedoen met anderen, dagelijkse activiteiten en lekker in je vel zitten. Uit onderzoek blijkt dat het praten over deze onderwerpen makkelijker wordt wanneer er hulpmiddelen gebruikt worden. Eén van deze hulpmiddelen is het gebruik van associatiekaarten.
Om hierover in gesprek te gaan met kinderen van acht tot en met twaalf jaar werden twee verschillende sets associatiekaarten gebruikt. De ene set bestond uit realistische foto’s, de andere uit tekeningen. Zeventien kinderen mochten zelf kiezen welke set zij het prettigst vonden tijdens het gesprek.
Realistische afbeeldingen hebben vaak de voorkeur
Uit de interviews bleek dat elf van de zeventien kinderen kozen voor de realistische kaarten. De kinderen gaven aan deze afbeeldingen duidelijker, echter en beter herkenbaar te vinden. Kinderen gaven bijvoorbeeld aan dat zij gevoelens en situaties makkelijker herkenden op de foto’s.
Toch betekende dit niet dat de tekeningen niet gebruikt waren. De kinderen die hiervoor kozen vonden deze juist overzichtelijker, gezelliger en soms makkelijker te begrijpen.
Wat ons opviel, was dat de foto’s en tekeningen kinderen vaak hielpen om hun gedachten en gevoelens makkelijker onder woorden te brengen. Wat hiernaast ook naar voren kwam, was dat de meeste kinderen hun keuze voor de foto of tekening direct konden toelichten. Zij konden vaak concreet aangeven wat zij herkenden in de afbeelding en waarom deze bij hun gevoel of situatie paste.
De kaarten helpen kinderen om te praten
Een opvallende uitkomst was dat vrijwel alle kinderen aangaven dat de kaarten hen ondersteunden tijdens het gesprek. Vooral bij moeilijke vragen hielpen de afbeeldingen om op ideeën te komen of woorden te vinden voor wat zij wilden vertellen.
De kaarten maakten het makkelijker om onderwerpen zoals gevoelens, toekomstplannen en sociale contacten bespreekbaar te maken en te verwoorden. Hierdoor ontstonden betere gesprekken en kregen kinderen meer ruimte om hun eigen verhaal te vertellen.
Wat wij mooi vonden om te zien, was dat de kaarten kinderen hielpen om hun gedachten en gevoelens te delen. De afbeeldingen boden vaak een aanknopingspunt om het gesprek verder op gang te brengen, waardoor persoonlijke onderwerpen makkelijker bespreekbaar werden.
Wat kunnen professionals hiervan leren?
Wanneer je met kinderen van acht tot en met twaalf jaar in gesprek gaat over gezondheid of welzijn, kunnen associatiekaarten een waardevol hulpmiddel zijn. Voor deze leeftijdsgroep lijken realistische afbeeldingen vaak het beste aan te sluiten, maar uiteindelijk blijft persoonlijke voorkeur belangrijk.
Door kinderen zelf te laten kiezen welke kaarten zij prettig vinden, vergroot je hun betrokkenheid en geef je hen meer regie in het gesprek. Wij denken dat juist deze keuzevrijheid ervoor zorgt dat kinderen zich meer gehoord en serieus genomen voelen.
Belangrijkste inzicht: associatiekaarten helpen kinderen om hun gedachten en gevoelens onder woorden te brengen, waarbij realistische afbeeldingen voor veel kinderen van acht tot en met twaalf jaar de voorkeur lijken te hebben.
Tip voor de praktijk: Laat kinderen eerst zelf kiezen tussen verschillende soorten associatiekaarten. Die kleine keuze kan ervoor zorgen dat zij zich meer gehoord voelen en makkelijker hun verhaal vertellen.