Vaginaal microbioom beter in beeld
FEMINA onderzoekt hoe het vaginale microbioom – de verzameling bacteriën en schimmels in de vagina – nauwkeuriger in kaart kan worden gebracht. Dit microbioom speelt een belangrijke rol bij de gezondheid van vrouwen, maar huidige analysemethoden laten belangrijke micro-organismen buiten beeld. In samenwerking met Radboudumc en NimaGen ontwikkelen onderzoekers van het lectoraat Analysetechnieken in de Life Sciences nieuwe methoden die de diversiteit van micro-organismen beter zichtbaar maken. Zo legt FEMINA de basis voor verbeterde diagnostiek, minder ingrijpende vaginale onderzoeken en vernieuwende toepassingen binnen de zorg voor vrouwengezondheid.
Wat is de aanleiding van het project?
Het vaginale microbioom speelt een cruciale rol in de gezondheid van vrouwen. Verstoring van dit ecosysteem kan leiden tot infecties en mogelijk bijdragen aan ernstige aandoeningen zoals baarmoederkanker. Helaas zijn de vaginale onderzoeken nu vaak ingrijpend en pijnlijk. Vrouwen met het Lynch-syndroom bijvoorbeeld, ondergaan nu belastende en pijnlijke screeningsmethoden. Er is grote behoefte aan een minder ingrijpend, betrouwbaar alternatief.
Wat is het doel van het project?
FEMINA wil betrouwbare DNA-extractie- en sequencingmethoden ontwikkelen om het vaginale microbioom volledig en reproduceerbaar in kaart te brengen. Dit vormt de basis voor vrouwvriendelijke diagnostiek en betere preventieve zorg.
Hoe gaan we te werk?
Het project test verschillende DNA-extractie- en amplificatietechnieken op vaginale swabs. We vergelijken methoden met Oxford Nanopore Technologies (ONT) sequencing en nieuwe EasySeq™ kits van NimaGen. Het onderzoek bestaat uit drie werkpakketten: projectmanagement, verzamelen en analyseren van samples, en validatie van sequencingmethoden.
Het doel is een gevalideerd protocol voor betrouwbare analyse van het vaginale microbioom. Dit protocol kan vervolgens worden toegepast in diagnostiek en vervolgonderzoek.
Wat we doen in het kort:
• Vergelijken van DNA-extractiemethoden
• Testen van sequencingkits
• Ontwikkelen van een gevalideerd protocol
• Betrekken van studenten en professionals in het onderzoek
Met wie werken wij samen?
- Avans Hogeschool, als penvoerder, lectoraat Analysetechnieken in de Life Sciences
Het lectoraat Analysetechnieken in de Life Sciences van Avans leidt het project en zorgt voor integratie in onderwijs en praktijk en is verantwoordelijk voor de kwaliteit van de analyses. Studenten werken mee aan het onderzoek, waardoor kennis direct doorstroomt naar het onderwijs. - Radboudumc, klinische expertise en borging van relevantie
- NimaGen, ontwikkeling en validatie van sequencing-kits
Wat is de achterliggende reden dat het project juist nu loopt?
Veel bestaande screeningsmethoden voor vrouwen, zoals gynaecologische onderzoeken, worden door een deel van de doelgroep als lichamelijk en emotioneel belastend ervaren. Veel diagnostische en screeningsprotocollen zijn ontwikkeld op basis van mannelijke lichamen en symptomen, waardoor zij niet altijd optimaal aansluiten bij vrouwelijke gezondheidskenmerken. Dit kan leiden tot terughoudendheid of uitstel van deelname aan screening, waardoor gezondheidsrisico’s later worden opgespoord. Minder invasieve methoden verlagen deze drempel en kunnen de deelnamegraad vergroten.
Deze behoefte combineren we met technologische vooruitgang in sequencing en DNA-analyse.
Zo onderzoekt FEMINA een vrouwvriendelijk alternatief voor de pijnlijke screeningsmethoden en draagt bij aan betere preventieve zorg en diagnostiek voor vrouwen.
Wat wordt er opgeleverd aan het eind van het project?
- Een gevalideerd protocol voor microbiome-analyse
- Praktische richtlijnen voor klinische toepassing
Hoe en wat leren wij van dit project?
We leren welke methoden het meest geschikt zijn voor betrouwbare analyse van het vaginale microbioom en hoe deze kennis kan worden toegepast in de zorg.