Van complexe maatschappelijke vraagstukken naar begrijpelijke (spel)ervaringen.
Binnen het project Regiodeal Energie van Onderop ontwikkelen we in het B’GAME in Breda innovatieve serious gaming prototypes. Samen met gemeenten en andere partners werken we via design research: iteratief, onderzoekend en altijd in co‑creatie met betrokken stakeholders. Zo vertalen we complexe maatschappelijke vraagstukken naar begrijpelijke en impactvolle (spel)ervaringen.
Wat is de aanleiding?
Serious games maken ingewikkelde thema’s toegankelijk. Door spelmechanieken, visualisaties en interactieve opdrachten worden abstracte problemen concreet en bespreekbaar. Deelnemers kunnen experimenteren, fouten maken en nieuwe inzichten opdoen in een veilige omgeving. Dat maakt serious gaming een krachtig middel voor bewustwording, dialoog en gedragsverandering.
Wat is het doel?
We willen mensen laten ervaren dat hun keuzes ertoe doen. Door te spelen, ontdekken deelnemers hoe hun gedrag invloed heeft op hun omgeving en welke alternatieven mogelijk zijn. Dat inzicht verkleint de stap naar ander gedrag. De game nodigt uit tot experimenteren, reflecteren en veranderen. De gesprekken die daarna ontstaan helpen om die verandering vast te houden. Daarnaast bieden we docent‑onderzoekers en onderzoekers een plek voor toegepast onderzoek op het gebied van serious gaming en krijgen studenten met een veelbelovend concept de kans om door te groeien tot start‑up. Participatie vormt een rode draad in dit project. We betrekken betrokkenen niet alleen tijdens het onderzoek, maar ook actief in het ontwerpproces. Hun ervaringen, ideeën en keuzes worden meegenomen in de ontwikkeling van de game, zodat het eindproduct goed aansluit bij hun leefwereld. Zo ontstaat een game die mede door hen is vormgegeven en daardoor relevanter en herkenbaarder is.
Wie is onze doelgroep?
- Gemeenten, maatschappelijke organisaties, onderwijsinstellingen en bedrijven die werken aan brede‑welvaartvraagstukken in de regio West‑Brabant
- Inwoners van de regio West-Brabant
- Intern: docent‑onderzoekers, onderzoekers en studenten die zich bezighouden met serious gaming, innovatie en toegepast onderzoek
Hoe gaan we te werk?
Dankzij het Regio Deal subsidieprogramma nemen we met het werkpakket Serious Gaming Incubator deel aan de programmalijn Energie van Onderop. Deze programmalijn bouwt voort op de kracht van gemeenschappen en co-creëert met burgers en bedrijven duurzame en sociale oplossingen.
Binnen ons associate lectoraat Serious Gaming werken multidisciplinaire teams van studenten en (docent)onderzoekers aan serious games rond actuele thema’s in de regio West-Brabant. Dit wordt mogelijk gemaakt door cofinanciering van Avans en de gemeente Breda en door een subsidie vanuit de Regiodeal.
We fungeren als het designlab van Avans voor onderwijs en onderzoek op het gebied van serious gaming. Hier werken teams aan real-life‑ vraagstukken die daadwerkelijk spelen in de regio.
De ontwikkeling van de games volgt een participatory design research benadering:
- Samen verkennen: ervaringen, perspectieven en contexten van betrokkenen ophalen en zichtbaar maken
- Betekenis geven: inzichten duiden en samen scherper krijgen wat er speelt
- Verbeelden: mogelijke richtingen en alternatieve werkelijkheden verkennen
- Prototypen: interventies en ideeën tastbaar maken als middel om dialoog en inzicht te stimuleren
- Bevragen en reflecteren: prototypes inzetten om reacties op te halen, aannames te onderzoeken en nieuwe inzichten te genereren
Met deze iteratieve en participatieve aanpak ontstaan waardevolle inzichten en gedeelde perspectieven. Zo groeien prototypes uit tot toepasbare en schaalbare oplossingen die bijdragen aan brede welvaart in de regio.
Een concreet voorbeeld: Tuinen van de Toekomst
In samenwerking met de gemeente Altena ontwikkelden we Tuinen van de Toekomst: een game waarin deelnemers ontdekken hoe ontwerpkeuzes in hun tuin invloed hebben op waterhuishouding, bodemkwaliteit, hittebestendigheid en biodiversiteit. Door verschillende scenario’s te verkennen ervaren spelers hoe duurzaam hun huidige tuin is én hoe duurzaam deze kan worden.
Deze game is ontwikkeld door het Serious Gaming Team van Avans in nauwe samenwerking met experts van het Regio Deal team Duurzame Bodem en de gemeente Altena. De aanpak is iteratief: testen, verbeteren, opnieuw testen. Zo groeit het prototype uit tot een effectief en schaalbaar middel.
De eerste doelgroep bestaat uit bewoners van de gemeente Altena. Maar de thematiek is uiteraard breder toepasbaar: klimaatadaptatie en duurzame tuinen spelen in heel Nederland. We ontwikkelen een complete game ervaring, inclusief fysieke materialen. Daarnaast werken we aan een digitale scorekaart die spelers inzicht geeft in hun duurzaamheidsscore en mogelijke verbeterpunten. De komende periode blijven we doorontwikkelen samen met inwoners en verkennen we samenwerkingen met duurzame telers, hoveniers en groene bedrijven om het thema nog sterker uit te dragen.
