Burgerwetenschap in het gezondheidsdomein
Steeds vaker doen burgers en patiënten mee aan gezondheidsonderzoek. Dit helpt om onderzoek beter aan te laten sluiten bij wat mensen belangrijk vinden en om de resultaten sneller te gebruiken in de praktijk. Ook kan het zorgen voor meer vertrouwen in de wetenschap en de zorg. Toch is nog weinig bekend over hoe burgerwetenschap in de gezondheidszorg precies werkt en welke kansen en problemen er zijn. Daarom is het belangrijk dit goed te onderzoeken.
Wat is de aanleiding?
Hoewel burger- en patiëntbetrokkenheid bij gezondheidsonderzoek een lange traditie kent, heeft burgerwetenschap in de gezondheidszorg pas recentelijk aandacht en erkenning gekregen. Momenteel mist er een compleet overzicht van de specifieke kenmerken en uitdagingen van burgerwetenschapsinitiatieven in het gezondheidsdomein.
Wat is het doel van het project?
Het doel van de verkenningsfase was om de behoeften te identificeren van de verschillende partijen die betrokken zijn bij burgerwetenschap in het gezondheidsdomein, en hoe hun inbreng te vergroten is in gezondheidsonderzoek en innovatie, beleid en praktijk.
Het doel van de uitvoeringsfase is om de geïdentificeerde behoeften uit de verkenningsfase te realiseren. Er wordt een training voor beroepswetenschappers ontwikkeld en de start van een leernetwerk gefaciliteerd.
Hoe gaan we te werk? De verkenningsfase
In de verkenningsfase wordt gefocust op bevorderende en belemmerende factoren die van invloed zijn op de succesvolle implementatie en acceptatie van burgerwetenschap binnen het gezondheidsdomein in Nederland. Daarnaast wordt geïnventariseerd aan welk ondersteunend product of dienst zij eventueel behoefte hebben.
Op basis van de literatuur, de vragenlijst, de interviews en de uitkomsten van de workshop brengen we de belemmerende en bevorderende factoren voor succesvolle implementatie en acceptatie van burgerwetenschap voor het gezondheidsdomein in kaart. We bouwen voort op eerder uitgevoerde inventarisaties, onderzoeken, en uitkomsten van projecten zoals hierboven benoemd. We leveren een rapport op dat grafisch wordt ondersteund en voor alle betrokken partijen toegankelijk en begrijpelijk is.
Het rapport bevat:
- Een procesbeschrijving van het onderzoek en de resultaten van de inventarisatie;
- Een overzicht van belemmerende en bevorderende factoren om burgerwetenschap uit te voeren (algemeen en specifiek voor bepaalde stakeholders);
- Een beschrijving van de impact van de gevonden belemmerende en bevorderende factoren, en waar de meeste winst valt te behalen bij het ontwikkelen van een product of dienst dat zowel burgerwetenschappers als beroepswetenschappers ondersteunt.
Op basis van de verworven inzichten worden suggesties gedaan voor een dergelijk product of dienst die de meeste potentie heeft, onder andere op basis van de workshop.
Uitvoeringsfase
In de uitvoeringsfase doen we een Delphi-studie waarbij beroepswetenschappers en burgerwetenschappers in verschillende rondes aangeven wat zij belangrijke competenties vinden voor beroepswetenschappers om goed samen te werken met burgerwetenschappers. Deze competenties bestaan uit vaardigheden, kennis en houdingen. Na deze drie rondes is er consensus bereikt over welke competenties belangrijk zijn en hiermee wordt een competentieprofiel ontwikkeld. Dit wordt als grondlegger gebruikt voor het ontwikkelen van de trainingsmodules voor beroepswetenschappers.
Daarnaast worden de behoeften en kaders voor het leernetwerk verder uitgediept. Door precies in beeld te krijgen wanneer onderzoekers daar gebruik van maken en wat ze daaruit willen halen kunnen we de start van dit leernetwerk vanuit het project faciliteren. Vervolgens wordt dit bij CS-NL of de regionale hubs geborgd om ook na afloop van het project borging te vinden.
Met wie werken wij samen?
Dit project wordt gedaan in samenwerking met Universiteit Twente en in opdracht van ZonMw en de Hartstichting.
Resultaten
“Burgerwetenschap wordt steeds populairder in gezondheidsonderzoek. Hoewel dit een mooie ontwikkeling is vraagt dat ook om goede ondersteuning voor beroepswetenschappers en burgerwetenschappers om deze onderzoeksprojecten op te zetten en uit te voeren. In de verkenningsfase van het project De Kracht van Burgerwetenschap zijn we in gesprek gegaan met onderzoekers en burgers die ervaring hebben in burgerwetenschap. We hebben onderzocht wat voor hen bevorderende en belemmerende factoren zijn (geweest) om deze projecten tot een succes te brengen. Daarnaast is de ondersteuningsbehoeften geïnventariseerd om burgerwetenschap toegankelijker en uitvoerbaarder te maken.” – Onderzoeker Evy van Gestel.
