Onderzoek naar prikkelarme sportomgevingen voor inclusief en toegankelijk bewegen
Sporten lijkt misschien vanzelfsprekend, maar dat is het niet voor iedereen. Sommige mensen ervaren juist veel prikkels in sportomgevingen, waardoor meedoen minder toegankelijk wordt. Daarom verkennen we hoe sportplekken anders kunnen worden ingericht, zodat meer mensen zich er prettig en welkom voelen.
Wat is de aanleiding?
Binnen Centre of Expertise Perspectief in Gezondheid en het associate lectoraat Preventie binnen Verpleegkundige Zorg onderzoeken we hoe sport- en beweegomgevingen toegankelijker kunnen worden voor een brede groep mensen. Hoewel bewegen veel positieve effecten heeft op de fysieke en mentale gezondheid, is sporten niet voor iedereen vanzelfsprekend. Vooral mensen die gevoelig zijn voor drukte, geluid, felle verlichting of onoverzichtelijke ruimtes ervaren drempels. Dit geldt onder andere voor mensen met dementie, mensen binnen het neurodiverse spectrum en jongvolwassenen die behoefte hebben aan meer zintuiglijke rust.
Wat is het doel?
Met het project Sport zonder ruis: prikkelarme beweging voor iedereen willen we onderzoeken hoe een prikkelarme sportsetting kan bijdragen aan inclusief sporten. De centrale vraag is in hoeverre een omgeving met minder zintuiglijke prikkels bijdraagt aan sportdeelname, comfort, veiligheid, focus en plezier in bewegen. Het project richt zich op het vergroten van toegankelijkheid en het ontwikkelen van praktische inzichten voor sportaanbieders en zorg- en welzijnsorganisaties.
Hoe gaan we te werk?
In een pilot testen we een prikkelarme sportomgeving waarin licht, geluid en visuele prikkels doelbewust worden verminderd. Denk aan rustige verlichting, een gedempte geluidsomgeving, een overzichtelijke inrichting en duidelijke routing. Daarnaast wordt een VR-beleving op een fitnessapparaat ingezet, zodat deelnemers gecontroleerd kunnen ervaren hoe zo’n omgeving aanvoelt. De beginsituatie wordt gemeten met een korte survey over sportervaringen en obstakels. Na deelname aan de prikkelarme setting en/of VR-beleving vullen deelnemers opnieuw vragenlijsten in over hun beleving, comfort, veiligheid, focus en bereidheid om te sporten. Studenten Verpleegkunde en Fysiotherapie voeren het project uit onder begeleiding van onze onderzoekers.
Met wie werken we samen?
In dit project werken de onderzoekers samen met praktijkpartner MyHealth Sportschool.
Het project wordt gesubsidieerd door Innofest x SIA Sportinnovator, een samenwerking tussen Regieorgaan SIA, Sportinnovator en Innofest.
