Regio Deal West-Brabant

Onze samenleving staat voor grote uitdagingen op het gebied van gezondheid en brede welvaart. Vergrijzing en ontgroening vergroten de druk op het zorgsysteem en leiden tot tekorten aan zorgprofessionals. Tegelijkertijd ervaren bepaalde groepen inwoners, zoals mensen met een lage sociaaleconomische positie, een migratieachtergrond of een chronische aandoening, aanzienlijke gezondheidsverschillen en minder gezonde levensjaren. In West‑Brabant ligt de ervaren gezondheid zelfs lager dan het landelijk gemiddelde. Deze ontwikkelingen maken duidelijk dat het noodzakelijk is om de focus te verleggen van ziekte naar gezondheid en om samen te werken aan innovatieve, gelijkwaardige oplossingen.

Binnen het project werken (docent‑)onderzoekers, inwoners, studenten, docenten, zorg- en welzijnsprofessionals en consortiumpartners aan één gezamenlijk doel: het vergroten van gelijke kansen op gezondheid en welzijn in West‑Brabant.
We richten ons daarbij op twee belangrijke subdoelen:

1. Het versterken van de eigen regie van inwoners door participatieve innovatieprojecten in fieldlabs, waar samen met de mensen om wie het gaat nieuwe oplossingen worden ontwikkeld en getest.
2. Het organiseren en evalueren van betekenisvolle samenwerking tussen inwoners, onderzoekers en professionals, met speciale aandacht voor groepen die traditioneel minder inspraak hebben in onderzoek en beleid.

We starten met een regionale situatieschets waarin we de gezondheidssituatie, belangrijkste vraagstukken en bestaande initiatieven in West‑Brabant in kaart brengen. We onderzoeken welke fieldlabs en burgerinitiatieven er zijn, wat ze doen, wat ze ambiëren en wat ze realiseren.

Op basis hiervan richten we nieuwe fieldlabs in of ondersteunen we bestaande fieldlabs, samen met inwoners, zorg- en welzijnsprofessionals en consortiumpartners. In deze fieldlabs wordt via co‑creatie, co‑design en Design Thinking gewerkt aan oplossingen die aansluiten bij de behoeften van verschillende doelgroepen, zoals jongeren, ouderen, mensen met een lage sociaaleconomische positie en inwoners met een migratieachtergrond.

Het project bestaat uit vier samenhangende onderdelen:

• Onderzoek binnen de fieldlabs
• Evaluatieonderzoek naar samenwerking en participatie
• Onderwijsverbinding, waarbij studenten en docenten actief meewerken
• Een burgeradviesgroep die inwoners structureel betrekt bij onderzoek en beleidsvorming

Het leerproces in de fieldlabs verloopt iteratief: inzichten worden direct getoetst bij de doelgroep, waarna oplossingen worden aangepast en verbeterd. Onderwijs, onderzoek en praktijk versterken elkaar hierdoor continu.

We richten een burgeradviesgroep op die adviseert over hoe inwoners actief en gelijkwaardig betrokken kunnen worden bij onderzoek, innovatie en beleidsvorming. De groep bestaat uit inwoners met diverse achtergronden en versterkt inclusie, participatie en perspectiefvorming binnen het project. We onderzoeken ook hoe deze groep optimaal kan functioneren en duurzaam ingebed kan worden.

Dit project doen wij voor en met de inwoners van West‑Brabant, met speciale aandacht voor groepen die te maken hebben met gezondheidsverschillen en minder gezonde levensjaren. Denk aan ouderen, jongeren, mensen met een lage sociaaleconomische positie, inwoners met een migratieachtergrond en mensen met chronische aandoeningen. Daarnaast werken we intensief samen met zorg- en welzijnsprofessionals, onderzoekers, studenten en docenten van Avans Hogeschool, consortiumpartners en de burgeradviesgroep.

• Inzichten in hoe lokale initiatieven (fieldlabs en burgerinitiatieven) bijdragen aan het verkleinen van gezondheidsverschillen.
• Verbeterde werkwijzen voor fieldlabs en burgerinitiatieven.
• Inzichten in hoe betekenisvolle burgerparticipatie op voet van gelijkwaardigheid lokaal gerealiseerd en vergroot kan worden.
• Nieuwe preventieve en curatieve innovaties die aansluiten bij de praktijk.
• Duurzame communities waarin onderwijs, onderzoek en samenleving samenwerken.
• Wetenschappelijke artikelen, praktijkproducten en toegankelijke communicatie-uitingen, ontwikkeld samen met de doelgroepen.
• Voorbeelden en good practices die laten zien hoe het kan.

Dit project is mede mogelijk gemaakt door de samenwerking tussen Rijk en Regio in de Regio Deal West-Brabant.